•  
  •  
  •  
  • Bouwstenen

    Herinneringseducatie steunt op drie cruciale aspecten: (1) kennis en inzicht, (2) empathie en betrokkenheid en (3) reflectie en actie. Je kan die drie pijlers zien als de primaire doelstellingen van herinneringseducatie. Hoewel elke doelstelling andere competenties aanspreekt, zijn ze in de praktijk nooit strikt gescheiden. Bij kwaliteitsvolle herinneringseducatie raadt het BCH aan om op elke pijler even sterk in te zetten. De volgorde kan evenwel verschillen naargelang de doelgroep.

     

     

    Van verleden naar heden

     

    In de onderwijsvormen waar het vak geschiedenis deel uitmaakt van het curriculum en eindtermen expliciet het belang van historische kennis aangeven, kan je volgens een lineaire fasering te werk gaan. Hierbij zijn kennis en inzicht de opstap om op een kwaliteitsvolle manier aan de twee volgende pijlers te werken. Zonder kennis en inzicht blijven empathie en verbondenheid en reflectie en actie inhoudsloos en hol. Zonder de mogelijkheid om het geleerde toe te passen in reflectie en actie, blijft de kennis en empathie oppervlakkig en moraliserend.

     

    Van heden naar verleden (en terug)

     

    Voor onderwijsvormen waar geschiedenis in het curriculum geen uitdrukkelijke plaats heeft, kan het nuttig zijn om met een circulair model te werken. Vanuit een reflectie op de hedendaagse samenleving wordt de stap gezet naar kennis en inzicht in een historische context. Van daaruit wordt ook historische empathie mogelijk. Het is belangrijk dat je als conclusie opnieuw de link legt met de hedendaagse maatschappij, bijvoorbeeld door middel van een reflectiemoment. Deze benadering kan ook interessant zijn voor een onderwijsvorm met het vak geschiedenis. Je aanpak zal mee bepaald worden door de voorkennis, de interesses en de gevoeligheden van je doelgroep.

    Wees je ervan bewust dat bepaalde historici wel bedenkingen hebben bij deze werkwijze. Zij wijzen erop dat de geschiedenis in deze benadering als instrument gebruikt wordt voor een bepaald doel. Bovendien dreig je het verleden te beoordelen (of zelfs te veroordelen) vanuit hedendaagse maatstaven. Dit noemt men presentisme. Veel hangt af van de vraagstelling waarmee je vanuit het heden naar dat verleden kijkt. Sommige vragen kunnen net heel vruchtbaar zijn om op een historische speurtocht te vertrekken, bijvoorbeeld: ‘Wat zijn de wortels van dit hedendaags fenomeen?’ Dit is een goede manier om het verleden te actualiseren: je kan het heden beter begrijpen door (historisch) na te gaan hoe de zaken zo geworden zijn.

     

    ©2018 Bijzonder Comité voor Herinneringseducatie