Universal Human Rights

Universal is een woord dat echt heel veel omvat… het hele universum eigenlijk… Maar wat betekent het als je het bij ‘mensenrechten’ zet?

Deze tentoonstelling in Kazerne Dossin katapulteert je naar de wereld van de universele mensenrechten. Je ontdekt waar deze rechten vandaan komen, hoe ze zijn ontstaan, voor wie ze belangrijk zijn en waarom. Wat is de impact op jouw leven? En wat is jouw rol in deze immense constructie? Een tentoonstelling voor – hoe kan het ook anders – iedereen.

Wanneer: 10/02/22-11/12/22

Waar: Kazerne Dossin, Goswin de Stassartstraat 153, 2800 Mechelen

Srebrenica: Van wij-zij denken tot genocide

Wat gebeurt er als groepen mensen zich radicaal tegen elkaar keren? Als wij-zij-denken zo hevig gepropageerd wordt, dat alleen geweld nog een antwoord lijkt? In dit webinar spreken we met experts en ervaringsdeskundigen over de geschiedenis en de ontkenning van de genocide in Srebrenica, over polarisatie en geweld, over de actuele spanningen in de Balkan en de nood aan educatie.

Op minder dan 1500 kilometer van Brussel ligt Bosnië-Herzegovina, de plek in Europa waar ‘Oost en West’ elkaar ontmoeten en een smeltkroes van islamitische, katholieke, orthodox-christelijke en joodse culturen en tradities. Dertig jaar geleden werd de hele westelijke Balkanregio geteisterd door gruwelijk geweld bij het uiteenvallen van Tito’s Socialistische Federale Republiek Joegoslavië. Dit leidde tot belegering van steden, verwoesting, etnische zuivering en genocide. In augustus 1992, terwijl de wereld vooral naar de Olympische Spelen in Barcelona keek, zond de televisie beelden uit van concentratiekampen en mensen achter prikkeldraad. In juli 1995 viel de ‘safe area’ Srebrenica en werden op bevel van generaal Ratko Mladic ruim achtduizend burgers vermoord. Na meer dan drie jaar toekijken greep de NAVO in augustus 1995 toch in. Uiteindelijk maakte het Daytonverdrag uit december 1995 officieel een einde aan de oorlog.

Toch zijn tot vandaag de sporen van het geweld sterk aanwezig.  En de spanningen zijn niet weg. Sterker nog: de polarisatie tussen de verschillende etnische groepen lijkt alleen maar toe te nemen. Die polarisatie wordt zo sterk aangewakkerd door politieke actoren dat velen zich vandaag afvragen: komt er een nieuwe oorlog? 

In samenwerking met het NIOD (Nederlands Instituut voor Oorlogs-, Holocaust-, en Genocidestudies) en BCH (Bijzonder Comité voor Herinneringseducatie) organiseert het Hannah Arendt Instituut een webinar rond deze vragen:

  • Hoe moeten we de genocide op Bosnisch grondgebied precies kaderen? Vond die genocide enkel in Srebrenica plaats?
  • Wat waren de conclusies van het International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ICTY)?
  • Gaat het hier over een burgeroorlog of moeten we eigenlijk van een bezetting spreken?
  • Door wie en om welke redenen wordt de genocide vandaag geminimaliseerd, ontkend of zelfs verheerlijkt? Wat zijn de gevolgen voor de Balkan en voor de hele wereld?
  • Hoe kan onderwijs zowel in de Balkan als daarbuiten een antwoord bieden op deze doelbewuste polarisatie?

Wanneer: 7 februari 2022 om 19u30

Panel

  • Heleen Touquet (moderator): doctor in de politieke wetenschappen en houder van de leerstoel Europese Waarden aan de Universiteit van Antwerpen
  • Uğur Ümit Üngör: hoogleraar holocaust- en genocidestudies verbonden aan NIOD en de Universiteit van Amsterdam
  • Alma Mustafić: onderwijskundige en Srebrenica-overlever
  • Satko Mujagić: jurist en Omarska-overlever
Deelnemen:

#FakeImages

Dagelijks komen duizenden berichten en beelden op ons af. Ze overspoelen ons via verschillende kanalen, zoals sociale media, televisie of gedrukte pers. Maar vertellen ze altijd de waarheid? Fake news en fake images sluipen binnen: soms onschuldig, maar soms ook erg gevaarlijk. Zeker omdat we er zo vatbaar voor zijn.

Stereotiepe denkbeelden en samenzweringstheorieën tegen Joden, Roma, migranten, LGBTQIA+’s of andere groepen vergiftigen de samenleving. Maar deze mechanismen zijn niet nieuw. Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakte antisemitische propaganda handig gebruik van stereotypering en complotdenken. Deze propaganda werd mee ingezet in een genocide van ongeziene proportie.  De tentoonstelling #FakeImages in Kazerne Dossin legt bloot hoe dit soort beeldvorming ontstaat.

Arthur Langerman, een Belgische Holocaustoverlevende, verzamelt al meer dan 50 jaar lang antisemitische tekeningen, affiches en voorwerpen. Zijn collectie is een rechtstreeks gevolg van de gruwel van de Jodenuitroeiing en vormt de basis van het historische luik van deze tentoonstelling. #FakeImages toont antisemitische beelden door de eeuwen heen, met een sterke focus op propaganda voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Maar #FakeImages doet meer dan dat. De tentoonstelling toont ook welke mechanismen een grote impact hebben op onze hedendaagse denkbeelden en onze maatschappij. Ontdek in vier interactieve opstellingen hoe je vanuit actuele voorbeelden tijdloze mechanismen zoals stereotypen, vooroordelen, racisme, misleiding en humor kan doorprikken.

Onvoltooid Verleden Tijd

Mensen worden uitgesloten om wie ze zijn of omwille van de groep waartoe ze behoren. De weigering om dat te beschouwen als een onrecht maakte opgang voor en tijdens de tweede wereldoorlog. Het is ook vandaag een opvallend gegeven. Dat er gelijkenissen te beschrijven zijn tussen de jaren 1930-40 en nu is geen toeval. Meer evenzeer zijn er verschillen vast te stellen en kunnen er vraagtekens geplaatst worden bij de lessen uit de geschiedenis.

In dit boek staan twee getuigenissen tegenover elkaar. Zij geven net met nuance en een verrijkt inzicht aan wie de mens is, wat hij aanricht en aankan. Negen intellectuelen en kunstenaars die in Buchenwald verbleven, getuigen over hun leven en menswaarde. Michael Löffelsender, wetenschappelijk medewerker van de Buchenwald Gedenkstätte, schrijft een indringend voorwoord.

Achttien actuele denkers, academisch of pragmatisch actief, reflecteren over de druk die er ook vandaag ligt op veelzijdigheid en democratie. Allemaal doen ze dat vanuit de overtuiging dat de idealen van het humanisme en de Verlichting ons kunnen blijven inspireren.

Charlotte Van den Broeck, Patrick Dewael, Eric Corijn, Georgi Verbeeck, Marc Reynebeau, Peter Wouters, Marjan Verplancke / Simon Schepers, Aline Sax, Eva Brems, Béatrice Delvaux, Koen Vanmechelen, Geert van Istendael, Pieter de Buysser, Rachida Lamrabet, Herman Van Goethem, Stijn Devillé en Koen Aerts schreven spraakmakende bijdragen. Inleiding en eindredactie Ivo Janssens. Elk vanuit hun discipline of invalshoek waarschuwen ze voor een historisch geheugenverlies. Het verleden is onvoltooid niet alleen op het vlak van daders en slachtoffers maar ook op het vlak van democratische waarden als mensenrechten,  de vrijheid van meningsuiting en de rechtstaat.

Dit boek is tot stand gekomen in samenwerking met Stiftung Gedenkstätten Buchenwald und Mittelbau-Dora en werd uitgegeven door Sterck & De Vreese.

lees ook deze boeiende artikels.

Website Auschwitz.Camp

Auschwitz.Camp was met meer dan 20.000 bezoekers een bijzonder succesvolle tijdelijke tentoonstelling van Kazerne Dossin. Via een nieuwe website kan je de expo nu integraal online bekijken. Het is meteen ook de eerste keer dat de groei van Auschwitz op die manier online in kaart wordt gebracht.

Auschwitz is een icoon van massamoord tijdens de Tweede Wereldoorlog. Behalve een moordcentrum was Auschwitz ook een industrieel complex met talloze fabrieken en kampen vol slavenarbeiders, een grondstoffenrijk gebied en een stad die had moeten uitgroeien tot een metropool in het Oosten. Op basis van authentieke, historische kaarten tonen we hoe de stad veranderde tijdens de oorlogsjaren: de oppervlakte van het kamp Auschwitz verdrievoudigde en ernaast werd een groot industrieterrein aangelegd. Aan de andere kant van het spoor bij het dorp Brzezinka werd het uitgebreide kamp Birkenau gebouwd. De website toont hoe de gruwelijke massamoord van de nazi’s verbonden was met een koloniale agenda.

De foto’s van Hans Citroen – medecurator – tonen wat er vandaag overblijft van deze geschiedenis. Kamppalen worden door de bewoners gebruikt om er bijvoorbeeld een kippenhok van te maken. Een gevangenkamp is omgevormd tot garageboxen. De treinsporen liggen nog tussen de velden. Het historisch belang van die overblijfselen en littekens is groot. Citroen brengt materieel geheugen in beeld. Op de website bieden deze foto’s een ingang om over het geheugen van het landschap en herinnering te spreken.

Voor Kazerne Dossin is het een primeur om haar historisch educatieve opdracht op deze manier door te vertalen naar een online omgeving. Kennis en inzicht zijn een belangrijk startpunt voor herinneringseducatie. Via dit bronnenmateriaal de historische ‘realiteit’ zichtbaar maken biedt een meerwaarde voor discussies en gesprekken over de betekenis ervan. Niet alleen voor leerkrachten is dit een interessante tool, maar ook voor alle mensen die een bezoek aan Auschwitz brengen of deze geschieden van nabij willen leren kennen. Ze kunnen kijken vanuit het heden naar het verleden en terug.

De website werd gerealiseerd met de gewaardeerde steun van Claims Conference.